วันที่ 18 ธันวาคม 2568 นางบุญญาพร กายเพ็ชร เกษตรอำเภอกันตัง มอบหมายให้นางสาวบุณยานุช หาดสุด และนางสาวสุธีธร สุวรรณนพ นักวิชาการส่งเสริมการเกษตรปฏิบัติการ
ลงพื้นที่ขับเคลื่อนการดำเนินงานของศูนย์จัดการศัตรูพืชชุมชน (ศจช.) หมู่ที่ 5 ตำบลบางเป้า อำเภอกันตัง จังหวัดตรัง ในครั้งนี้สมาชิกศูนย์ฯ ได้มีการดำเนินกิจกรรมดังนี้
1.ร่วมกันผลิตฮอร์โมนไข่และฮอร์โมนนมสด เพื่อนำไปใช้ในแปลงผัก
2.การผลิตเชื้อราไตรโคเดอร์มาบริการให้สมาชิกหรือเกษตรกรที่สนใจ เพื่อป้องกันโรคพืชที่เกิดจากเชื้อรา เช่น โรครากเน่าโคนเน่าในทุเรียน โรคแอนแทรคโนส โรคกุ้งแห้ง เป็นต้น
3.สำรวจแปลงผัก เพื่อแนะนำการป้องกันโรคและแมลง
ฮอร์โมนไข่ใส่แป้งข้าวหมากเป็นสูตรเร่งการเจริญเติบโตพืช โดยใช้ ไข่ไก่ นมสด/นมเปรี้ยว น้ำตาล และลูกแป้งข้าวหมาก หมักรวมกัน 7-21 วัน แล้วนำมาเจือจางน้ำ ฉีดพ่นใบเพื่อเร่งดอก ผล และทำให้พืชแข็งแรง โดยมีอัตราส่วนการใช้และระยะเวลาฉีดพ่นแตกต่างกันไปตามชนิดพืชและช่วงการเจริญเติบโต
ส่วนผสมหลัก (สูตรทั่วไป)
• ไข่ไก่ 30 ฟอง
• น้ำตาลทรายแดง 1 กิโลกรัม
• นมเปรี้ยว 1 ขวด / ยาคูลท์ 1 ขวด
• นมสด 1 กล่อง (หรือ นม 3 ลิตรสำหรับฮอร์โมนนมสด)
• ลูกแป้งข้าวหมาก 1 ลูก
• กากน้ำตาล (ถ้ามี)
วิธีทำ
• เตรียมไข่: ตอกไข่ใส่ภาชนะ เขย่าให้แตกละเอียดทั้งเปลือก (บางสูตรใช้เปลือกไข่บดละเอียดผสมด้วย)
• ผสมของเหลว: เติมนมเปรี้ยว/ยาคูลท์ นมสด (ถ้าใช้) น้ำตาลทรายแดง กากน้ำตาล และแป้งข้าวหมากที่บดละเอียดแล้ว
• หมัก: คนส่วนผสมให้เข้ากัน ใส่ในภาชนะมีฝาปิด หมักทิ้งไว้ในที่ร่ม 7-21 วัน โดยเปิดฝาคนทุกวัน
• กรอง: เมื่อครบกำหนด กรองเอาแต่น้ำ (กากนำไปทำปุ๋ยได้)
วิธีใช้ (อัตราส่วนทั่วไป)
• ข้าว/พืชผัก: ฮอร์โมน 2-3 ช้อนโต๊ะ ต่อน้ำ 20 ลิตร ฉีดทุก 7 วัน (สำหรับข้าว ฉีดหลังหว่าน 25 วันขึ้นไป, ห้ามฉีดตอนข้าวเหลือง)
• ไม้ผล: ฮอร์โมน 2 ช้อนโต๊ะ ต่อน้ำ 20 ลิตร ฉีดพ่นทุก 7 วัน
• เติมน้ำ: หากน้ำแห้ง ให้เติมน้ำมะพร้าว (ห้ามน้ำเปล่า) แล้วเขย่า
ข้อควรจำ
• เน้นความสะอาดทุกขั้นตอน.
• หมักนานขึ้นจะได้คุณภาพดีขึ้น.
• ใช้ให้หมดภายใน 2 สัปดาห์หลังหมักเสร็จ เพราะจุลินทรีย์ยังทำงานต่อเนื่อง
ผลิตขยายเชื้อราไตรโคเดอร์มา วิธีการใช้เชื้อราไตรโคเดอร์มาในอัตราส่วนดังนี้
ทางดิน ผสมเชื้อสด 1 กิโลกรัม : รำละเอียด 4 กิโลกรัม : ปุ๋ยหมัก 100 กิโลกรัม โรยรอบโคนต้น ต้นละ 1 กิโลกรัม หรือใช้เชื้อราไตรโคเดอร์มา 1 กิโลกรัม ต่อน้ำสะอาด 100-200 ลิตร ฉีดพ่นให้ทั่วแปลง
ในกรณีพืชผักแนะนำให้ใช้เชื้อราไตรโคเดอร์มาสดคลุกเมล็ดก่อนนำไปปลูก โดยผสมเชื้อสด 10 กรัม (1 ช้อนแกง) : เมล็ด 1 กิโลกรัม : น้ำ 10 ซีซี (1 ช้อนแกง) เขย่าให้เชื้อสดคลุกเคล้าจนติดผิวเมล็ด นำเมล็ดผึ่งลมให้แห้งหรือใช้ปลูกได้ทันที
ซึ่งเชื้อราไตรโคเดอรมามีกลไกการทำงานในการกำจัดโรคพืช ดังนี้
(1) แข่งขันกับเชื้อราสาเหตุโรคพืช
(2) เป็นปรสิตกับเชื้อราสาเหตุโรคพืช
(3) สร้างสารยับยั้งหรือทำลายเชื้อราสาเหตุโรคพืช
(4) ชักนำให้พืชมีความทนทาน
สำหรับศูนย์จัดการศัตรูพืชชุมชน เป็นศูนย์ฯเรียนรู้ เพื่อให้เกษตรกรเข้ามาศึกษาการใช้ชีวภัณฑ์ทางการเกษตรได้ฟรี สามารถติดต่อได้ที่ศูนย์จัดการศัตรูพืชชุมชนใกล้บ้าน
ศูนย์จัดการศัตรูพืชชุมชนตำบลบางเป้า
ศูนย์จัดการศัตรูพืชชุมชนตำบลบ่อน้ำร้อน
